Events

Published on December 23rd, 2020 | by Chalotorn Anchaleesahakorn

0

“ยังคงเป็นอื่น” จากอดีตถึงปัจจุบัน

ล้ง 1919 ท่าเรือขนส่งของชาวจีนเจ้าแรกในพระนครพื้นที่ทางประวัติศาสตร์ที่ถือว่าเป็นต้นกำเนิดของชาวไทยเชื้อสายจีนที่กระจายตัวอยู่ในประเทศไทย ณ  ปัจจุบัน ตัวพื้นที่ยังคงอนุรักษ์สถาปัตยกรรมดั้งเดิมไว้ เพื่อสื่อสารเรื่องราวจากอดีตสู่ปัจจุบัน ผลงานที่จัดแสดงในพื้นที่แห่งนี้พาเราย้อนกลับไปยังต้นกำเนิดชีวิตของชาวจีนอพยพ เรื่อยไปจนถึงการตั้งคำถามกับสิทธิและอิสรภาพที่ถูกจำกัดอยู่ภายใต้กรอบของสังคม

Lhong 1919

เริ่มต้นกันที่จุรีพร เพชรกิ่ง เรื่องเล่าของเธอในครั้งนี้ดูจะสอดคล้องกับตัวพื้นที่มากที่สุด ผลงานที่ผ่านมาส่วนใหญ่ล้วนมาจากความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและวัฒนธรรม โดย Chinese : Place of Diasporas เล่าถึงแรงงานชาวจีนอพยพที่เดินทางเข้ามาที่ประเทศไทย โดยท่าเรือที่เปรียบเสมือนด่านตรวจคนจีนเข้าเมืองในสมัยนั้นก็คือท่าเรือของล้ง 1919 ในปัจจุบัน จุรีพรนำตัวเองเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของยุคสมัยก่อนโดยรับบทแรงงานหญิงสาวชาวจีนที่ไม่มีทางเลือกมากนักในการประกอบอาชีพ เธอนั่งอยู่บนเครื่องจักร เย็บกระสอบ ในห้องแคบๆ ตลอดทั้งวัน เพื่อแสดงให้ผู้ชมเห็นถึงกิจวัตรประจำวันอันน่าเบื่อหน่าย การแสดงดำเนินไปด้วยความอดทน ห้องที่เต็มไปด้วยความชื้น อับ อากาศที่ไม่ถ่ายเทสร้างความอึดอัดทว่าก็ต้องทนต่อความยากลำบาก ซึ่งแรงงานเหล่านี้คือจุดเริ่มต้นของสายเลือดผสมระหว่างไทยและจีนในปัจจุบัน นอกจากศิลปะการแสดงสดของเธอแล้ว ภายในพื้นที่ยังจัดวางกระสอบที่เย็บมาจากวัตถุโปร่งแสง เย็บติดกันเป็นกำแพงเชื่อมกับระบบปั้มลมให้สามารถขยับขึ้นลงได้เป็นเวลา สื่อถึงอิสรภาพที่ถูกปิดกั้น แม้จะสามารถมองทะลุออกไปข้างนอกได้แต่ก็ไม่สามารถออกไปใช้ชีวิตได้อย่างอิสระได้

Jureeporn Pedking, Chinese: Place of Diasporas, 2020, Mixed Media

ขยับออกมาอีกห้องกับผลงานของศิลปินที่บอกเล่าความเป็นอื่นตีความผ่านรูปลักษณ์ของงานประติมากรรม ตลอดจนนำวัสดุมาแปรสภาพและสร้างความหมายใหม่  กับผลงานของ ญาณากร สินวัชราภรณ์ เล่าถึงชีวิตของตัวเองที่ต้องเข้ามาอยู่ในเมืองใหญ่ ความเป็นอื่นของเด็กต่างจังหวัดที่ค้นพบความเชื่อมโยงของอีกหลายคนที่เผชิญประสบการณ์เช่นเดียวกับเขา เด็กน้อยที่เล่นบ่อน้ำพุอย่างสนุกสนานที่สวนลุมพินี การถูกมองข้ามที่เปรียบเสมือนตะไคร้น้ำที่เกาะอยู่ในบ่อ วัตถุจัดแสดงกลางห้องที่สร้างความฉงนแก่ผู้ชม นอกจากความเป็นอื่นแล้ว Interstitial ยังพูดถึงความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นหลังจากที่ศิลปินได้เดินทางกลับบ้านเกิด พื้นไม้บนบ้านที่เคยอยู่กลายเป็นบ้านของหนองปลอกที่ขุดโพรงสร้างรัง ดินจากต้นสวนทุเรียนของที่บ้าน ปุ๋ยหมักที่พ่อผสม หรือแม้กระทั่งเจลลดไข้ที่แสดงถึงช่วงเวลาแห่งการเยียวยาตนเอง การกลับบ้านเปรียบเสมือนการรักษาบาดแผลที่ถูกกระทำผ่านความเป็นอื่นในช่วงที่อาศัยอยู่ในกรุงเทพ

Yanakorn Sinvatcharaporn, Interstitial, 2020, Installation Dimensions variable

การสื่อสารถึงความเป็นอื่นและความไม่เท่าเทียมที่ถูกกดอยู่ในสังคมยังจัดแสดงผ่านผลงานของFarhana Islam Tani ศิลปินหญิงจากประเทศบัคลาเทศ และ Sarah Naqvi ศิลปินหญิงจากประเทศอินเดีย

Farhana Islam Tani สร้างสรรค์ผลงานศิลปะจัดวางและวิดีโออาร์ทบอกเล่าเรื่องความไม่เท่าเทียมที่มีอยู่มายาวนานในประเทศของเธอ ข้อกำหนดทางสังคมและศาสนาสร้างคำจำกัดความของผู้หญิงที่ดีให้ผู้หญิงต้องปฏิบัติตาม ในขณะที่ผู้ชายมีอิสระในการกระทำสิ่งต่างๆ มากกว่า การเป็นผู้หญิงที่ดีรวมไปถึงการต้องปกปิดเส้นผมไม่ให้ผู้ใดเห็น ร่างกายซึ่งเป็นสิทธิ์โดยชอบธรรมทว่ากลับถูกบีบบังคับจากค่านิยมทางสังคมที่ผู้ชายสร้างขึ้น Cut My Tongue and lips ปรากฎภาพเคลื่อนไหวของศิลปินที่กำลังถักเปียผมของตัวเอง แกะเปียผมของตัวเอง การกระทำซ้ำคล้ายพิธีกรรม ซึ่งในทางศาสนาแล้วถือเป็นเรื่องผิดที่เปิดเผยเส้นผมให้บุคคลภายนอกเห็น ผลงานวิดีโอฉายสะท้อนลงบนกระจกที่ถูกทุบแตกเป็นเสี่ยงๆ เพื่อให้เห็นความบิดเบี้ยวของสิ่งที่เกิดขึ้น และความกดดันที่ถูกกดทับอยู่ในสังคม

Farhana Islam Tani, Cut my tongue and lips, 2018, Video Installation

ในส่วนของ SarahNaqvi เลือกที่จะสร้างโลกใหม่ โลกที่ผู้หญิงมีสิทธิ์และมีเสียงเท่าเทียมกัน How Does One Say Queen in Islam คือการนำวัฒนธรรมดั้งเดิมของอินเดียมานำเสนอผ่านสื่อรูปแบบใหม่ เป็นการผสานสองยุคสมัยเข้าไว้ด้วยกัน นิทานกล่อมเด็กที่แม่และยายเล่าให้ฟัง บทสนทนาและถ้อยคำของผู้หญิงที่มีบทบาทต่อสังคมทั้งนักรบ นักปฏิวัติ ถูกนำมาร้อยเรียงเป็นประวัติศาสตร์ชุดใหม่ เล่าผ่านตัวละครสมมติที่เธอสร้างขึ้นมา เพื่อถามหาความเท่าเทียมในโลกปัจจุบัน

Sarah Naqvi, How Does One Say Queen in Islam, 2020, Embroidery and video installation Dimensions variable

ผลงานวิดีโออาร์ทอีกหนึ่งชิ้นเป็นของChristian Jankowski ศิลปินผู้ริเริ่มนำงานทัศนศิลป์เข้าไปผนวกกับวิชาชีพอื่น อาทิ การเมือง ธุรกิจ ศานา และวงการบันเทิง จึงไม่น่าแปลกใจเลยที่ Sender and Receiver จะเต็มไปด้วยผู้คนหลากหลายอาชีพ ผลงานที่ดูเหมือนการนั่งดูรายการโทรทัศน์ทั่วไปที่มีทั้งข่าวประจำวัน รายการเพลง หรือโฆษณา แต่เมื่อนักแสดงหลักที่สวมชุดป้องกันไวรัสเดินเข้ามาสร้างการรับรู้แก่ผู้ชมว่าได้เกิดสิ่งผิดปกติขึ้นแล้ว เสียงพูดตามสคลิปต์รายการยังคงดำเนินต่อไป ท่าทางของผู้ประกาศข่าว นักแสดง และนักร้องยังทำหน้าที่ตามบทบาทที่ได้รับ ก่อนปรากฎเสียงบทพูดซ้อนทับขึ้นมา กล่าวคำขอบคุณถึงความคุ้มครองที่ได้รับในช่วงวิกฤตครั้งนี้ ซึ่งบทบาทเหล่านี้ทำให้พวกเขามาอาจหลีกเลี่ยงการออกไปทำงานนอกบ้านได้ การซ้อนทับของพื้นที่สาธารณะและพื้นที่ส่วนตัวคือการซ้อนทับกันของบทบาทและหน้าที่ที่แต่ละบุคคลต้องรับผิดชอบและดำเนินต่อไป

Christian Jankowski, Sender and Receiver, 2020, Video

ศิลปินคนสุดท้ายของพื้นที่เล่าเรื่องผ่านภาพถ่ายกับผลงานชุดWings ของ แดนสรวง สังวรเวชภัณฑ์ ข้อกำหนดทางสังคมและเศรษฐกิจที่ทำให้หลายคนไม่สามารถเคลื่อนไหวได้ตามที่ใจฝัน ความอ้างว้างโดดเดี่ยวปรากฎชัดในผลงานภาพถ่ายชุดนี้ นักแสดงแต่ละคนคือตัวแทนของบุคคลที่หลากหลายในโลก บางภาพคือคนไร้บ้านตัวจริงที่กำลังแสวงหาทางรอด บางภาพคือชาวบ้านที่อาศัยอยู่ภายในสวนที่รายล้อมไปด้วยบ้านจัดสรร ความเป็นเมืองที่ตีกรอบกระชับพื้นที่ บีบบังคับให้ผู้คนต้องปรับตัวตาม ซึ่งหากเรามีปีก ก็คงจะดีไม่น้อย

Dansoung Sungvoraveshapan, Wings, 2020, Photography

ผลงานทั้ง6ชุดบอกเล่าเรื่องความต่างที่สามารถพบเจอได้ในสังคมเล่าบนพื้นที่ที่เต็มไปด้วยความเคลื่อนไหวในอดีตความแตกต่างและการปรับตัวเพื่อความอยู่รอดยังคงไหลเวียนอยู่บรรยากาศผ่านงานผลงานศิลปะทั้ง 6 ชุด ได้เป็นอย่างดี


About the Author

Chalotorn Anchaleesahakorn



Back to Top ↑
  • Fine Art Magazine No.135

  • 10th UOB Painting of The Year

    10th UOB Painting of The Year

    นิทรรศการออนไลน์
    การประกวดจิตรกรรมยูโอบี ครั้งที่ 10

  • International Biennial Print 2020 R.O.C

    International Biennial Print 2020 R.O.C

    Call for Submissions 2019.12.3 – 2020.2.5
    www.ntmofa.gov.tw

  • Sylvie Blum – Naked Beauty

  • Archives