Events

Published on October 28th, 2020 | by Piyada Parikamsil

0

House Calls

เมื่อเข้าใกล้กลับสั่นไหว เมื่อยืนไกลกลับแน่นิ่ง หากมองด้วยสายตาอาจดูเหมือนวัตถุแปลกประหลาด แต่หากเดินสำรวจด้วยฝีเท้าที่ลงหนัก แรงสั่นสะเทือนบนพื้น อาจส่งให้ผลงานที่วางอยู่บนชั้นคลื่อนไหว นี่คือความจงใจของศิลปินที่จะสร้างบทสนทนาระหว่างผู้ชม ท้าทายความรู้สึกหวาดกลัวว่าของบนชั้นจะตกลงมา ความเปราะบางในความมั่นคงนี้ถูกบรรจุอยู่ในงานนิทรรศการ House Calls ของศิลปินหญิงไทยร่วมสมัย พินรี สัณฑ์พิทักษ์   

ผลงานสถูปนมกว่า 300 ชิ้นจัดแสดงที่ 100 Tonson Foundation ภายใต้ชื่อนิทรรศการ House Calls เป็นส่วนต่อขยายจากผลงาน The Black and the Red House จากเทศกาลศิลปะ Setouchi Triennale 2019 จัดขึ้นที่เกาะฮอนจิมะ ประเทศญี่ปุ่น

ผลงาน The Black and the Red House ส่วนหนึ่งในงานเทศกาล Setouchi Triennale 2019
ขอบคุณภาพจากศิลปิน Pinaree Sanpitak

พินรีสร้าง ‘พุ่มคามิ’ จำนวน 8 ชิ้น จัดวางในห้อง tokonoma ซึ่งเป็นพื้นที่ยกสูงเล็กน้อย มุมหนึ่งในบ้านญี่ปุ่นที่มีจุดประสงค์ในการจัดวางของประดับตกแต่ง เช่น ภาพแขวน แจกันดอกไม้ โดยบ้านหลังนี้เป็นบ้านไม้หลังเก่าซึ่งเคยเป็นที่อยู่ของช่างต่อเรือไม้โบราณคนสุดท้ายของสกุลช่าง Shiwaku Daiku 

เช่นเดียวกับ Keji Oki ผู้สร้างงานกระดาษ Monachi ซึ่งพินรีเคยนำวัสดุที่ว่านี้มาใช้ในงานก่อนหน้าของเธอ บัดนี้ผู้สร้างงานกระดาษก็ได้ล่วงลับไปแล้ว ภูมิปัญญาด้านนี้จึงสูญหายไป ‘พุ่มคามิ’ จึงเปรียบเสมือนตัวแทนของศิลปินที่แสดงการเคารพและระลึกถึงความสำคัญของภูมิปัญญาโบราณที่สูญหายไปพร้อมกับช่างฝีมือ

พุ่มคามิ ที่ทำขึ้นในประเทศญี่ปุ่น (2019) ถูกนำมาจัดแสดงในนิทรรศการ House Calls ที่ประเทศไทย (2020)
Credit: Courtesy of 100 Tonson Foundation and the artist 

‘พุ่มคามิ’ บนเกาะฮอนจิมะในครั้งนั้น เรียกว่าเป็นจุดเริ่มของผลงานกว่า 400 ชิ้นที่ศิลปินสร้างขึ้นในเวลาต่อมาช่วงสถานการณ์โควิด19 ที่ทุกคนใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่ที่บ้าน แม้ว่าบ้านจะเป็นสถานที่ที่เรามองว่าปลอดภัย แต่เมื่อทุกคนจำเป็นต้องอยู่บ้านและใช้ชีวิตร่วมกันในข้อจำกัด บ้านยังเป็นสถานที่มั่นคงอยู่หรือไม่ ทั้งทางด้านกายภาพและด้านความรู้สึก นิทรรศการ House Calls อาจส่งข้อความบางอย่างและตั้งคำถามไปถึงผู้ชม   

ภายในนิทรรศการ House Calls จัดขึ้นในพื้นที่ 100 Tonson Foundation
Image by Atelier 247 – Atit Sornsongkram (อธิษว์ ศรสงคราม)

ในพื้นที่ของ 100 Tonson Foundation ผลงานแต่ละชิ้นวางเรียงอยู่บนชั้น แตกต่างไปด้วยขนาด สี รูปทรงและภาชนะ ศิลปินได้นำของใช้ส่วนตัวและของที่เก็บสะสม มาเป็นส่วนหนึ่งในงานครั้งนี้ สิ่งที่เห็นอยู่ในภาชนะเป็นเยื่อสีขาว สีดำ และสองสีผสมกันจนคล้ายสีเทา พันรอบซ้อนทับสูงขึ้นเป็นรูปทรงสถูปนม

รูปทรงสถูปนม เกิดจากการใช้กระดาษเส้นใยธรรมชาติจากหลายแห่ง ไม่ว่าจะเป็น กระดาษสาจากเกาหลี ญี่ปุ่น ลาว เวียดนาม และไทย กระดาษโคม นำมาฉีกให้ขาดด้วยมือทีละแผ่น และวางซ้อนกันโดยยึดแกนกลางด้วยเข็มร้อยมาลัยจนเกิดเป็นรูปทรงนม โดยจะถูกนำมาใส่อยู่ในภาชนะต่างๆ ที่เป็นของใช้ภายในบ้าน ของใช้ในครัว ชุดถ้วยชา กาน้ำ หม้อดินเผา ตะกร้าพลาสติกขนมจีน พานเงิน พานทอง หรือแม้แต่อุปกรณ์เล่นขายของตอนเด็กอย่าง หม้อหูหิ้วเคลือบสีน้ำเงิน 

หากพื้นที่แห่งนี้กำลังจำลองให้เรารู้สึกถึง ‘บ้าน’ ก็อาจเรียกได้ว่าเป็นบ้านที่มีความระแวดระวังสงสัย บ้านที่ไม่มีกำแพงแต่กลับมีชั้นวางที่สั่นคลอน ความกลัวว่าภาชนะบางอย่างจะหล่นลงมาจากชั้นวางเหมือนกับความรู้สึกที่เปราะบางของคนในบ้าน ที่อาจกระทบกระทั่งกันจากความสั่นหวั่นในจิตใจ

ภาชนะเหล่านี้ยังเปรียบได้กับร่างกายของมนุษย์ที่รองรับจิตใจหรือความรู้สึกนึกคิดซึ่งเป็นนามธรรมถ่ายทอดผ่านรูปทรงสถูปนม ซึ่งหากใครที่ติดตามผลงานของศิลปินจะทราบว่า หน้าอก หรือ นม เป็นรูปทรงที่พินรีใช้ในงานศิลปะมาอย่างยาวนาน คล้ายเป็นภาพพอเทรตแทนตัวศิลปิน

ผลงานของพินรี สามารถตีความออกไปได้หลายความหมาย รูปทรงนม อาจทำให้เราหวนคิดถึงน้ำนมของแม่ที่กลั่นมาจากเลือด หรือชวนให้นึกถึงเรือนร่างของหญิงสาว อวัยวะแบ่งเพศที่ตั้งคำถามอ่อนไหวเชิงสังคม หรือกับคำว่า ‘สถูป’ ที่นำมาใช้ อาจย้อนกลับไปถึงพิธีกรรมฝังศพในอดีต ที่มักจะก่อดินให้สูงขึ้นเป็นเนินวงกลม เพื่อให้ทราบว่าเป็นพื้นที่ที่มีร่างคนตายนอนราบอยู่ สถูปนมอาจเป็นตัวแทนของเครื่องบูชา คล้ายกับพานพุ่มทรงสูงในวัฒนธรรมเอเชียที่มักใช้ในพิธีกรรมต่างๆ อาจกล่าวได้ว่า สถูปนม เป็นสัญลักษณ์ที่แทนความหมายถึงจุดกำเนิดและจุดสิ้นสุด ทั้งยังสะท้อนของ ‘ความเป็นผู้หญิง’ ในผลงานของศิลปิน

House Calls (2020), Pinaree Sanpitak
Artwork images By Aroon Permpoonsopon (อรุณ เพิ่มพูนโสภณ)

ภัณฑารักษ์และศิลปินออกแบบเส้นทางในการเดินลัดเลาะไปตามชั้นวางได้อย่างน่าสนใจ ผู้ชมไม่ได้ถูกกำหนดเลยทีเดียวว่าจะเริ่มเดินเข้ามาจากมุมไหนก่อน แต่เมื่อเดินเข้ามาภายในแล้วให้ความรู้สึกเหมือนเขาวงกต

House Calls (2020), ภาชนะ เครื่องใช้ในบ้าน เครื่องใช้ในครัว เครื่องใช้บนโต๊ะอาหาร ฐานไม้ กระดาษสาจากเกาหลี ญี่ปุ่น ลาว เวียดนาม และไทย กระดาษโคม ชั้นวางปรับเปลี่ยนรูปแบบได้ทำจากเหล็กพ่นสี เหล็กสนิม ไม้อัด ชั้นวางของออกแบบและผลิตโดย studiomaker ขนาดแปรผัน ตามพื้นที่
Photo by Soopakorn Srisakul ศุภกร ศรีสกุล

ชั้นวางที่ตั้งอยู่รอบด้านเป็นเหมือนขอบเขตบางอย่างที่บังคับให้เราเดินไปตามทาง ระหว่างนั้นเองที่พื้นบางส่วนซึ่งถูกปูด้วยแผ่นโลหะสีดำเป็นตัวนำแรงสั่นสะเทือนจากฝีก้าวส่งไปยังชั้นวาง และอาจทำให้ภาชนะที่บรรจุพุ่มกระดาษหรือ ‘สถูปนม’ สั่นสะเทือน เคลื่อนที่ โน้มเอียงตามแรง แต่ไม่ถึงขั้นตกลงมา

ชั้นวางออกแบบโดย studiomaker ในนิทรรศการ House Calls

ชั้นวางเหล่านี้ยังสามารถประกอบขึ้นใหม่ เพื่อเปลี่ยนระดับความสูง ความกว้าง หรือลดเพิ่มจำนวนชั้นได้อีกด้วย เนื่องจากงานนิทรรศการ House Calls จะจัดขึ้นเป็นระยะเวลายาวนานร่วม 6 เดือน (จนถึงเดือนเมษายน 2564) จึงอาจมีการปรับเปลี่ยนพื้นที่ภายในห้องจัดแสดง เพื่อรองรับกิจกรรมและโครงการศิลปะหลายรูปแบบที่จะเกิดขึ้นภายใต้การทำงานของศิลปิน

House Calls (2020), Pinaree Sanpitak
Artwork images By Aroon Permpoonsopon (อรุณ เพิ่มพูนโสภณ)

House Calls | พินรี สัณฑ์พิทักษ์
ภัณฑารักษ์ กิตติมา จารีประสิทธิ์
10 ตุลาคม พ.ศ. 2563 – 4 เมษายน พ.ศ.2564
ณ มูลนิธิ 100 ต้นสน

สามารถติดตามกิจกรรมสาธารณะที่จะจัดขึ้นในทุกเดือนได้ที่ 100 Tonson Foundation สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม hello@100tonsonfoundation.org หรือ โทร. 02-010-5813

Tags: , ,


About the Author

Piyada Parikamsil



Back to Top ↑
  • Fine Art Magazine No.135

  • 10th UOB Painting of The Year

    10th UOB Painting of The Year

    นิทรรศการออนไลน์
    การประกวดจิตรกรรมยูโอบี ครั้งที่ 10

  • International Biennial Print 2020 R.O.C

    International Biennial Print 2020 R.O.C

    Call for Submissions 2019.12.3 – 2020.2.5
    www.ntmofa.gov.tw

  • Sylvie Blum – Naked Beauty

  • Archives