Events

Published on August 19th, 2019 | by anaras

0

ภาพมนุษย์ – Humanity

ในทางพุทธศาสนา สิ่งหนึ่งที่เป็นเสมือนกฎแห่งการสืบต่อตามธรรมชาติที่ควบคุมมนุษย์ให้ทำหรือไม่ทำอะไรก็ตามเรียกว่า “กิเลส” ซึ่งมีอิทธิพลเหนือมนุษย์ทุกคนให้ต้องเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในวัฏสงสารตามกรรมหรือการกระทำของตนไม่จบไม่สิ้น

นิทรรศการเดี่ยวครั้งล่าสุดของ กฤษณะ ชวนคุณากร ศิลปินผู้สร้างสรรค์งานจิตรกรรมเชิงแนวคิดเกี่ยวกับปรัชญาทางพุทธศาสนา เป็นการสะท้อนแนวคิดเกี่ยวกับการแสวงหาหนทางกำจัดกิเลสต่างๆ ผ่านการแสดงออกของสัญลักษณ์มากมายที่ประกอบเข้าด้วยกันเป็นสิ่งที่ศิลปินให้นิยามว่า ‘ภาพมนุษย์’ เพราะกฤษณะมองว่าการหลุดพ้นจากวงจรของการเวียนว่ายตายเกิดนั้นถือเป็น“หน้าที่ที่สำคัญในการได้เกิดมาเป็นมนุษย์”

ภาพมนุษย์ (Humanity), สีอะคริลิคบนผ้าใบ, 50 × 40 cm

ภาพมนุษย์ในงานของกฤษณะเป็นเพียงโครงร่างของใบหน้าว่างเปล่าสวมหน้ากาก ปราศจากการแสดงออกทางอารมณ์ใดๆ เปรียบเสมือนกายหยาบของมนุษย์จากภพหนึ่งไปสู่อีกภพหนึ่งในวัฏสงสาร ซึ่งในกระบวนการแต่ละคราวเราก็จะได้หน้ากากใหม่มาสวมเรื่อยไป

รอบๆ ใบหน้าสวมหน้ากากเต็มไปด้วยสัญลักษณ์มากมายที่ศิลปินนำมาใช้สื่อสารเนื้อหาเชิงพุทธปรัชญา อาทิ “เทวดา” แสดงถึงความดีงามและความละอายต่อบาป “ม้า” เปรียบเสมือนหน้าที่ที่มนุษย์ต้องกระทำ “ลิง” คือกิเลสมากมายที่คอยฉุดรั้งชีวิต “ปลาตะเพียน” สื่อความหมายตรงตัวถึงความเพียร และ  “นกแสก” ก็คือนัยแห่งความเปลี่ยนแปลงหรือความตาย ซึ่งเป็นจุดหมายปลายทางของชีวิตที่อยู่รอบตัวเราทุกขณะ

ภาพมนุษย์ (Humanity), สีอะคริลิคบนผ้าใบ, 30 × 25 cm

สัญลักษณ์ทั้งหมดถูกจัดวางให้ปรากฏซ้ำๆ กันไปมาในหลายๆ ภาพ บ้างเกาะกลุ่มรวมตัวกันอย่างหนาแน่น บ้างก็กระจัดกระจายอยู่ในบรรยากาศอันว่างเปล่า สำหรับพุทธศาสนิกชน ความหมายที่ซ่อนอยู่ภายใต้สัญลักษณ์เหล่านี้เป็นเรื่องเข้าใจได้ง่าย เพราะมันคือสัญลักษณ์ทั่วไปที่มักปรากฏเสมอในวรรณกรรมทางพุทธศาสนาต่างๆ อยู่แล้ว

กฤษณะเคยมีผลงานที่เกี่ยวเนื่องกับปรัชญาทางพุทธศาสนามาหลายชุด อย่างนิทรรศการเดี่ยวครั้งก่อนหน้าที่หอศิลป์จามจุรี แต่ผลงานชุดล่าสุดนี้มีความแตกต่างจากงานชุดก่อนๆ อยู่บ้าง อันดับแรก เป็นในแง่ของการใช้สัญลักษณ์ แต่เดิมกฤษณะมักใช้ดอกบัวหรือสิ่งอื่นๆ เพื่อสื่อสารถึงหลักธรรมทางพุทธศาสนาอย่างตรงไปตรงมา แต่สำหรับ ‘ภาพมนุษย์’ ศิลปินได้หยิบยกปรากฏการณ์ทางสังคมรอบตัวมาสื่อสารร่วมกันไปด้วย เนื้อหาโดยรวมของนิทรรศการจึงไม่ใช่การนำเสนอหลักธรรมทางพุทธศาสนาเฉยๆ แต่เป็นเสมือน“… การสะกิดเตือนให้เพื่อนมนุษย์ได้หาเป้าหมายของชีวิตตนเองให้พบ ตระหนักเรื่องกายกับใจและศักยภาพของความเป็นมนุษย์”

ภาพมนุษย์ (Humanity), สีอะคริลิคบนผ้าใบ, 50 × 40 cm

อีกอย่างหนึ่งคือนิทรรศการ ‘ภาพมนุษย์’ จะประกอบไปด้วยงานจิตรกรรมชิ้นเล็กๆ เท่านั้น (ความสูงไม่มากไปกว่าครึ่งเมตร) เนื่องมาจากกฤษณะสร้างสรรค์ผลงานส่วนใหญ่ระหว่างการใช้ชีวิตที่สิงคโปร์ ที่ซึ่งเขาลงไปจับงานเขียนภาพจิตรกรรมฝาผนังประดับพระอุโบสถ วัดอนันทเมตยาราม เป็นเวลาเกือบสี่ปี เมื่อว่างจากงานประจำ กฤษณะมักใช้เวลาว่างในการเขียนผลงานชุดใหม่ของตัวเองในห้องพักของเขา จึงทำให้ภาพชุดนี้มีขนาดเล็กมาก ซึ่งศิลปินก็มีแผนการที่จะนำผลงานบางชิ้นไปขยายเป็นงานขนาดใหญ่ต่อไปในอนาคต

บรรยากาศภายใน Classy Café & Art Gallery

สำหรับพื้นที่แสดงงาน กฤษณะเลือกร้านกาแฟบรรยากาศสบายๆ ริมถนนรัชดาภิเษกอย่าง Classy Café & Art Gallery เป็นแกลเลอรีเฉพาะกิจสำหรับนิทรรศการของเขา ภาพขนาดเล็กดูลงตัวเป็นอย่างดีกับพื้นที่ภายในร้านที่ไม่ได้กว้างขวางมากนัก และด้วยเหตุที่ตัวคาเฟ่ตั้งอยู่ไม่ไกลจากบ้านของเขามากนัก กฤษณะจึงวางแผนเอาไว้ว่าในช่วงเวลากลางวันของบางวัน เขาจะหอบงานวาดภาพเล็กๆ น้อยๆ มาปักหลักอยู่ที่คาเฟ่นี้ด้วย เพื่อที่ว่าผู้ที่สนใจงานจะได้มีโอกาสพูดคุยสนทนาเล็กๆ น้อยๆ แบบเป็นกันเองกับศิลปินได้เสมอ.

นิทรรศการภาพมนุษย์จัดแสดงตั้งแต่วันนี้ – 4ตุลาคม 2562 ณ Classy Café & Art Gallery ถนนรัชดาภิเษก (ลงสถานีรถไฟใต้ดินลาดพร้าว เดินประมาณห้านาทีก็ถึง)

กฤษณะ (ไมค์) ชวนคุณากร


About the Author

anaras



Back to Top ↑
  • Fine Art Magazine No.132

  • จินตนาการ สืบสาน วรรณกรรมไทย ปีที่ 13

    จินตนาการ สืบสาน วรรณกรรมไทย ปีที่ 13
  • “RIFTS” Group Exhibition Interview

  • Archives