Events

Published on January 29th, 2018 | by Chalotorn Anchaleesahakorn

0

New Waste เพราะพลาสติกไม่ใช่ตัวร้าย

New Waste

Pavilion สีแดงสดสวยที่ตั้งอยู่ด้านหน้าของ ศูนย์สร้างสรรค์และการออกแบบ (TCDC) ไปรษณีย์กลาง บางรัก ส่วนหนึ่งของเทศกาลงานออกแบบครั้งใหญ่ของกรุงเทพฯ  ‘Bangkok Design Week 2018’ เกิดจากความร่วมมือระหว่าง บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) (PTTGC) กับ Cloud-Floor บริษัทของเหล่าสถาปนิกที่มุ่งเน้นการออกแบบเพื่อประโยชน์ของสาธารณะเป็นหลัก การทำงานร่วมกันกับ TCDC และ PTTGC ในครั้งนี้ ฟิวส์ นัฐพงษ์ พัฒนโกศัย และ โจ ดลพร ชนะชัย ได้รับโจทย์มาว่า ออกแบบอาคารโดยใช้พลาสติกและพลาสติกรีไซเคิลเป็นหลัก จึงออกมาเป็น ‘New Waste’

เราจะเอาพลาสติกมาใช้เป็นวัสดุหลักในการสร้างสถาปัตยกรรมเพื่อชุมชนได้อย่างไร?

เมื่อพูดถึงพลาสติกกับงานด้านการออกแบบเชิงสถาปัตยกรรมถือว่าเป็นเรื่องที่ค่อนข้างห่างไกล การทำความรู้จักกับวสดุหลักในครั้งนี้จึงเป็นเรื่องท้าทายมากอย่างหนึ่ง ทั้งสองคนต้องเรียนรู้คุณสมบัติของพลาสติกชนิดต่างๆ เพื่อค้นหาว่าพลาสติกชนิดที่เหมาะสมกับการสร้างอาคารที่ต้องอยู่กลางแดด ตากฝน เป็นเวลานานและต้องเป็นได้มากกว่าพลาสติกเพื่อการสร้างอาคาร ฟิวส์บอกกับเราว่า เมื่อกล่าวถึงพลาสติกรีไซเคิลกับงานสถาปัตยกรรมก็คงนึกไม่ออกว่าสามารถนำมาสร้างอะไรได้ นี่คือความท้าทายอย่างหนึ่ง อีกอย่างหนึ่งคือเมื่อสร้างมาแล้วสิ่งก่อสร้างนี้จะต้องไม่กลายมาเป็นขยะที่ต้องผ่านกระบวนการรีไซเคิลแปรรูปอีกครั้งก่อนนำมาใช้ จึงเกิดเป็นรูปร่างของบล็อกสีแดงสีเหลี่ยมทรงโค้งมนอย่างที่เราเห็น

เมื่อเข้าไปสำรวจใกล้ๆ จะพบว่าโครงสร้างของอาคารจะถูกแบ่งออกเป็น 3 ส่วนเพื่อรองรับงานแสดงด้านในที่เขาได้รับโจทย์มาเพียงว่า มีแฟชั่น ผลิตภัณฑ์และเรื่องของพลาสติกที่จะอยู่ในพื้นที่นี้ ฟิวส์เลือกที่จะออกแบบพื้นที่ภายในให้โล่งและกว้าง เพื่อปรับเปลี่ยนได้ตามงานที่นำมาแสดง

ในส่วนขององค์ประกอบหลัก บล็อคสีแดง จุดเริ่มต้นมาจากเวลาที่จำกัดทำให้ทั้งสองคนเลือกที่จะออกแบบเป็นทรงสี่เหลี่ยมเพื่อให้ง่ายต่อการก่อสร้างขึ้นเป็นสถาปัตยกรรม และเพื่อประกอบ ขนย้ายที่สะดวกจึงออกแบบให้ประกอบยึดติดกันโดยการใช้เดือยขัดระหว่างก้อน คล้ายการต่อบล็อกไม้ของเล่นเด็กที่เราคุ้นเคย เมื่อใช้งานเสร็จแล้วสามารถถอดออกมาได้เป็นชิ้นๆ โดไม่ต้องตัดหรือหักชิ้นส่วนไหน และเมื่อแยกส่วนเรียบร้อย บล็อคพลาสติกสีแดงสามารถแปรงร่างเป็นเก้าอี้นั่งได้อย่างลงตัว เพราะขนาดและองศาโค้งของตัวบล็อคที่สอดรับกับสรีระของเรา

การประกอบและเคลื่อนย้ายที่ง่าย

ในเรื่องของแสงสว่างภายในพื้นที่จัดแสดง เน้นการใช้แสงจากธรรมชาติมุ้งไนลอนโปร่งแสงถูกนำมาใช้เป็นวัสดุหลัก โดยผ่านการคิดคำนวนมาแล้วอย่างดีทั้งในเรื่องของขนาดและการประกอบ เมื่อถอดออกมาเราจะเห็นว่าสามารถเย็บติดกันและดัดแปลงเป็นกระเป๋าใส่ของได้ พลาสติกใสส่วนหลังคาก็เช่นกันสามารถนำไปต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์รูปแบบอื่น

เมื่อองค์ประกอบทั้ง 3 ส่วนครบ การออกแบบอาคารจากพลาสติกจึงเริ่มขึ้น การตั้งอยู่กลางพื้นที่โล่งทำให้ต้องคำนึงถึงปัจจัยภายนอกทั้งแสงแดด สายลม สายฝน ความร้อน ความเย็นที่เกิดขึ้น ภายในอาคารไม่ได้อุปกรณ์ไฟฟ้าเพื่ออำนวยความสะดวกด้านอากาศ และเมื่อพลาสติกมาเจอกับแสงแดดของประเทศไทย เตาอบกลางแจ้งจึงเกิดขึ้น ช่องลม การเปิด การปิด จังหวะของบล็อคสีแดงที่ดูเคลื่อนไหวทำให้ภายในพื้นที่จริงไม่ได้ร้อนอย่างที่คิด

ความโค้งของบล็อคพลาสติกสีแดงที่สามารถนำมาทำเก้าอี้ได้ต่อ

สุดท้ายแล้วฟิวส์บอกกับเราว่า พลาสติกส่วนมากเราจะมองมันเป็นตัวร้าย แต่ถ้ามองลึกลงไปแล้วเราสามารถหาข้อดีของมันได้ การที่มันย่อยสลายยากทำให้สามารถนำกลับมาใช้ได้หลายครั้ง มีความคงทน เราสามารถมองหาช่องทางการผลิตซ้ำและใช้มันได้ต่อไปเรื่อยๆ ขึ้นอยู่กับว่าในส่วนของผู้ผลิตจะเล็งเห็นเรื่องนี้หรือไม่ การออกแบบในครั้งนี้ก็เช่นกัน เรามองพลาสติกที่ได้มากให้เลยไปจากโจทย์ของการออกแบบอาคารหลังหนึ่ง เรามองไปถึงว่าเมื่อถอดอาคารออกแล้วส่วนประกอบต่างๆ จะต้องนำมาใช้ต่อได้เลยโดยไม่ต้องผ่านกระบวนการหลอมใหม่ เราออกแบบเผื่อเพื่ออนาคต ดังเช่นเก้าอี้ที่เรานั่งอยู่ และกระเป๋าตาข่ายที่เราเห็นอยู่ข้างหน้า

นอกจาก New Waste ที่ Cloud-Floor ได้มีส่วนร่วมครั้งนี้แล้วยังมีพื้นที่กิจกรรมอีก 2 จุดที่พวกเขาได้ลงมาทำ กับ Active Play สนามเด็กเล่นที่ซอยเจริญกรุง 36 โดยโครงการนี้ได้รับการสนับสนุนหลักจาก สสส. และ TCDC ที่ต้องการสร้างพื้นที่กิจกรรมให้สอดคล้องกับ บ้าน โรงเรียนและชุมชน โครงการนี้เริ่มต้นมาแล้วในหลายพื้นที่ข้อจำกัดร่วมของทุกพื้นที่คือเรื่องของขนาด ขนาดพื้นที่ที่สามารถใช้ได้และสนามเด็กเล่นหมุนเวียนที่ต้องเคลื่อนย้ายเมื่อหมดงานเทศกาล ทุกพื้นที่อยู่ในโจทย์หลักเดียวกัน ทำให้การออกแบบของเล่นที่เหมาะกับเด็กและสามารถเคลื่อนย้าย แปรผันตามสถานที่จึงเกิดขึ้น แม้จะไม่ได้ใช้วัสดุรีไซเคิลแล้วการแนวคิดเรื่องประโยชน์หลังจบกิจกรรมยังคงอยู่ในทุกโครงการของ Cloud-Floor

จุดนี้นอกจากจะมีสนามเด็กเล่นแล้วยังมี ย่านสร้างสรรค์ Creative District อีกด้วย การทำงานร่วมกับชุมชนโดยให้คนในพื้นที่กลายเป็นคนสร้างสรรค์ผลงาน การปักหมุดเพื่อบอกเล่าของดีของเด่นประจำย่านข้างบ้านของตัวเองถือเป็นอีกสิ่งหนึ่งที่สร้างความภาคภูมิใจให้แก่คนในชุมชน กระตุ้นให้เด็กรุ่นใหม่เห็นคุณค่าและความสำคัญของพื้นที่ที่พวกเขาอยู่ อีกทั้งยังเป็นการสร้างรายได้ กระตุ้นการเจริญเติบโตของชุนอีกด้วย

ย่านสร้างสรรค์เจริญกรุง ในบ้านพักของตำรวจน้ำชั้น 2 ด้านหลังสนามเด็กเล่น

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ Cloud-Floor ได้ที่ http://www.cloud-floor.com/blank-mpvle

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ Bangkok Design Week 2018 ได้ที่ http://www.bangkokdesignweek.com/programme/by-type/

สุดท้ายนี้ขอบคุณผู้ให้ข้อมูลทั้งสองท่าน โจ ดลพร ชนะชัย และ ฟิวส์ นัฐพงษ์ พัฒนโกศัย

โจ ดลพร ชนะชัย และ ฟิวส์ นัฐพงษ์ พัฒนโกศัย แห่ง Cloud-Floor


About the Author

Chalotorn Anchaleesahakorn

ชอบเดินทาง เขียนได้บ้าง ดื่มได้เยอะกว่า



Back to Top ↑