Events

Published on December 1st, 2021 | by Nutkamol Jaisan

0

Oblivion

อริญชย์ รุ่งแจ้ง คือศิลปินไทยร่วมสมัยที่ควรค่าแก่การถูกพูดถึงมากที่สุดคนหนึ่งในปัจจุบัน การันตีด้วยการเข้าร่วมแสดงในนิทรรศการศิลปะร่วมสมัยที่ยิ่งใหญ่และเป็นที่ยอมรับที่สุดของโลก Venice Biennale มหกรรมศิลปะร่วมสมัยนานาชาติ ครั้งที่ 55 ในประเทศอิตาลี, นิทรรศการศิลปะนานาชาติ Satellite program 8 ในประเทศฝรั่งเศส กลายเป็นศิลปินเอเชียที่ถูกจับตามองมากที่สุด รวมถึงเป็นศิลปินไทยคนแรกและคนเดียว ในมหกรรมศิลปะ Documenta ครั้งที่ 14 เมื่อปี 2017 และการแสดงครั้งล่าสุดในปี 2021 ที่ Nova Contemporary ประเทศไทย ในชื่อผลงาน Oblivion 

Oblivion หรือ ลืมเลือน/ในภูมิทัศน์อันขมขื่น โดยศิลปินร่วมสมัย อริญชย์ รุ่งแจ้ง เมื่อศิลปินได้ค้นพบเอกสารสำคัญในรัชกาลที่ 6 ซึ่งเป็นพระราชสาส์นทรงพระอักษรเพื่อเตรียมพระราชพิธีพระบรมศพของพระองค์ เอกสารฉบับนี้ได้กระตุ้นเตือนให้อริญชย์ได้หวนระลึกถึงความตายและความทรงจำที่เคยเกิดขึ้น อริญชย์จึงบอกเล่าเรื่องราวผ่านกวีที่ว่าด้วยการพลัดพรากที่ไม่ได้เตรียมใจ ว่าด้วยบทนำถึงความสูญเสียในอดีต จากเหตุการณ์ที่อริญชย์ต้องสูญเสียคนในครอบครัวอย่างพี่สาวอันเป็นที่รักไปอย่างกระทันหัน ความเศร้าโศกกลายเป็นช่องว่างภายในความทรงจำที่ขาดหาย สู่ความต้องการที่จะหาความเชื่อมโยงเพื่อเติมเต็มสิ่งนั้น เกิดเป็นทฤษฎีของตน “การรวมไปกับสิ่งอื่น”

สำเนาพระราชสาส์นทรงพระอักษรเพื่อเตรียมพระราชพิธีพระบรมศพของรัชกาลที่ 6

การรวมไปกับสิ่งอื่น กล่าวถึง ปรากฏการณ์ทางความทรงจำจากเรื่องราวของคนสู่คน อาจอยู่ในรูปของคน สัตว์ สิ่งของ หรือเหตุการณ์ เป็นตัวนำแทนที่ เพื่อบอกเล่าถึงสิ่งที่เคยเกิดขึ้น ความขมขื่นในรูปของเปียโนตัวใหญ่ หรือ ตัวแทนของการดับสูญเมื่อร่างกายสลายเป็นเถ้าธุลี ล่องลอยเข้ากับส่วนหนึ่งของอากาศและผืนดิน  กลายไปเป็นส่วนประกอบหนึ่งของสิ่งอื่น ด้วยการรับรู้ของตัวตนผ่านวัตถุ เป็นตัวตนที่ทำให้ถูกนึกถึง เป็นคำจำกัดความและเชื่อมโยงโดยอริญชย์

ข้อพิสูจน์ของทฤษฎีนำเสนอด้วยบทสัมภาษณ์เมื่อครั้งที่อริญชย์ได้ลงพื้นที่ค้นคว้าในจังหวัดเลย ที่หยิบเอาความทรงจำของชาวบ้านผู้เคยมีประสบการณ์ร่วมกับกลุ่มนักศึกษาที่เข้าร่วมกับคอมมิวนิสต์, อดีตแรงงานเหมืองแร่ผู้สูญเสียมารดาในช่วงเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ และปิดท้ายด้วยพระราชสาส์นของรัชกาลที่ 6 ถึงพระราชพิธีพระบรมศพของพระองค์ เพื่อทำให้เห็นเรื่องราวของความรุนแรง ความตาย ความหวังของผู้คน ทั้งสามัญชนรวมถึงชนชั้นปกครอง เป็นเรื่องราวภายใต้การจัดการที่ถูกครอบงำโดยรัฐ เป็นความทรงจำร่วมที่เชื่อมโยงเข้าหาประเด็นทางประวัติศาสตร์การเมืองไทยโดยตรง ก่อนที่ร่างกายและความทรงจำเหล่านั้นจะผสานรวมไปกับสิ่งอื่นและเลือนหายไป

บรรยากาศในห้องจัดแสดงที่ Nova Contemporary

อริญชย์ใช้ศิลปะของตนเองในการเชื่อมโยงสิ่งต่างๆเข้าด้วยกัน การรวมไปกับสิ่งอื่น ถูกนำเสนอด้วยกระบวนการทางศิลปะที่เป็นดั่งตัวแทนของความหมาย สิ่งแทนใจในวัตถุเหล่านั้นด้วยการใช้ศิลปะจัดวาง ควบคู่ไปกับผลงานจิตรกรรม และ วิดีโออาร์ต บรรยากาศภายในห้องที่มีแสงสลัวจากหลอดไฟ เสื้อตัวเก่าซึ่งเปรียบเสมือนของดูต่างหน้าที่พี่สาวได้ทิ้งไว้ให้กับศิลปิน วางพาดอยู่บนฝาเปียโนขนาดใหญ่ที่เป็นดั่งจุดเริ่มต้นของการรื้อฟื้นความทรงจำทั้งหมด ศิลปะจัดวางขนาดใหญ่ซึ่งตั้งอยู่ใจกลางของห้องนิทรรศการ ประกอบไปด้วยแกรนด์เปียโนที่มีเอกสารสำเนาของพระราชสาส์นเพื่อเตรียมพระราชพิธีพระบรมศพของรัชกาลที่ 6 วางไว้อยู่ด้านบน ประดับไปด้วยเศษหินและแร่เหล็กจากการทำเหมืองในจังหวัดเลย เส้นลวดจากแกรนด์เปียโนทอดทะแยงเชื่อมต่อเข้ากับแผ่นโลหะ ปรากฏเป็นโครงสร้างสี่เหลี่ยมขนาดใหญ่ วัตถุเส้นวงกลมจากรูปหล่อทองเหลืองถูกขึงให้ลอยเด่นอยู่ใจกลางของโครงสร้างนั้น แสงที่ตกกระทบเข้ากับลวดโลหะกลายเป็นเส้นตารางจากเงาที่ทอดยาวอย่างเป็นระเบียบ กลายเป็นโครงสร้างที่ถูกจัดการอย่างเป็นระบบ

วิดีโออาร์ตนำเสนอภาพถ่ายมุมสูงถูกติดตั้งเคียงคู่อยู่กับผลงานจัดวาง แสดงภาพเคลื่อนไหวของเหมืองขุดแร่กลางหุบเขา เครื่องจักรสายพานลำเลียงแร่เหล็กส่งต่อสู่รถบรรทุกควบคู่ไปกับเสียงกังวานของเครื่องจักรอุตสาหกรรมเหมืองแร่ที่ทำงานอย่างไม่มีที่สิ้นสุด ตรงข้ามกันนั้นปรากฏเป็นผลงานจิตรกรรมขนาดใหญ่ แทนค่าของความรุนแรงจากการระเบิดในอุตสาหกรรมเหมืองแร่ ถูกเปลี่ยนรูปลักษณ์กลายเป็นหมู่ดาวบนฝากฟ้าที่ส่องแสงระยิบระยับยามราตรี

วิดีโออาร์ตนำเสนอภาพบรรยากาศของเหมืองแร่ในจังหวัดเลย

Oblivion หรือ ลืมเลือน/ในภูมิทัศน์อันขมขื่น จึงเป็นผลงานการสร้างสรรค์จากความสูญเสียที่บอกเล่าความทรงจำ ประวัติศาสตร์ และการรวมไปกับสิ่งอื่น ซึ่งเกิดขึ้นภายใต้เหตุการณ์ที่อยู่คนละช่วงเวลาและสถานที่ ปรากฏให้เห็นแรงปรารถนาที่แตกต่างกันของผู้คน จากความตายของพี่สาวสู่ลวดโลหะหรือสายไฟที่ระโยงระยางในเมืองหลวง กลับกลายเป็นนำเสนอกระบวนการจัดสรรทรัพยากรอย่างเป็นระบบ ความต่างและช่องว่างระหว่างชนชั้นถูกตีแผ่ผ่านบทสัมภาษณ์จากความทรงจำของชาวบ้านและเอกสารสำเนาของชนชั้นนำ สิ่งเหล่านี้ถูกเชื่อมโยงเข้าหากันด้วยความคิดโดยศิลปิน อริญชย์ รุ่งแจ้ง

สามารถดาวน์โหลด exhibition text เพื่อประกอบการรับชมนิทรรศการ Oblivion โดย อริญชย์ รุ่งแจ้ง ได้ที่ https://tinyurl.com/2smysmma

ภาพถ่ายโดย Nova contemporary


About the Author

Nutkamol Jaisan

นักศึกษาศิลปะที่ชื่นชอบการอ่านบทความ ดนตรีร๊อค และอาหารบุฟเฟ่ต์



Back to Top ↑
  • Fine Art Magazine No.135

  • Sylvie Blum – Naked Beauty

  • Archives