Events

Published on June 16th, 2019 | by anaras

0

Pioneer in Video Art

วิดีโออาร์ต (Video art) ถือเป็นหนึ่งในรูปแบบการสร้างสรรค์ทางศิลปะที่ได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ ในปัจจุบัน บนหน้าจอสี่เหลี่ยมผืนผ้าสองมิติ เทคนิคการถ่ายทำและตัดต่อสามารถทำให้อะไรๆ ที่เราไม่คิดว่าจะเกิดขึ้นต่อหน้า กลับกลายมาเป็นภาพความจริงที่เห็นได้ด้วยตา วิดีโออาร์ตจึงเป็นสื่อที่มีความพิเศษเฉพาะตัวมากกว่าศิลปะแบบอื่นๆ ในแง่ที่ว่ามันสามารถสร้างพื้นที่พิเศษที่อาจคล้อยตามหรือขัดแย้งไปจากหลักเหตุผลก็ได้

Pioneer in Video Art from Thailand, Slovenia, Norway Since 1980 เป็นนิทรรศการที่รวบรวมผลงานวิดีโออาร์ตของศิลปินทั้งไทยและต่างชาติหลายสิบชุด เพื่อถ่ายทอดความสัมพันธ์อันยาวนานระหว่างประเทศไทยกับประเทศในภูมิภาคยุโรปและสแกนดิเนเวีย ผ่านผลงานวิดีโออาร์ตรูปแบบต่างๆ นิทรรศการนี้เกิดขึ้นจากความร่วมมือระหว่างศิลปินจากประเทศสโลวีเนียและนอร์เวย์ กับตัวแทนศิลปินไทยจากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง และมหาวิทยาลัยอื่นๆ ซึ่งภายหลังจากการจัดแสดงในประเทศไทย นิทรรศการนี้จะถูกนำไปจัดแสดงที่ประเทศสโลวีเนียและนอร์เวย์ต่อไป

นิทรรศการจะแบ่งการจัดแสดงออกเป็นสองส่วน ส่วนแรกคืองานวิดีโออาร์ตแบบจอเดียวหลายสิบเรื่อง เนื้อหาแตกต่างกันไป ผู้ชมสามารถเลือกเดินไปหยิบหูฟังมาสวมและรับชมได้ตามอัธยาศัย และส่วนที่สองเป็นงานวิดีโอจัดวาง ซึ่งดูจะเป็นส่วนที่ค่อนข้างน่าสนใจมากกว่า เพราะเต็มไปด้วยผลงานที่มีความหลากหลายทั้งในแง่ของสื่อ เทคนิค และเนื้อหา

พศุตม์กรรณรัตนสูตร, Polar Bear and Iceberg, 2019
Color, sound, video installation

เริ่มต้นที่ผลงานชุดเล็กๆ ‘Polar Bear and Iceberg’ ของ พศุตม์ กรรณรัตนสูตร บนหน้าจอฉายภาพการละลายน้ำแข็งที่เกาะกันแน่นในช่องแช่แข็งของตู้เย็นเก่า ใกล้ๆ กันก็มีหัวหมีขั้วโลกหัวหนึ่งตั้งเอาไว้ อนุมานได้อย่างแน่ชัดว่ามันต้องเกี่ยวกับปัญหาสิ่งแวดล้อมแน่นอน น้ำแข็งในช่องแช่แข็งของตู้เย็นเป็นสัญลักษณ์ของน้ำแข็งก้อนใหญ่กว่ามากบริเวณขั้วโลกเหนือที่กำลังสลายตัวไปเรื่อยๆ จากสภาวะโลกร้อน และผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยตรงจากปัญหานี้ไม่ใช่มนุษย์ แต่เป็นหมีขาวที่มีถิ่นพำนักหลักบนก้อนน้ำแข็งขั้วโลกต่างหาก

ปิติวรรธน์สมไทย์, อะไรทำให้เราเป็นมนุษย์, 2019
Part, color, sound, mixed technique installation

พฤติกรรมของมนุษย์ถูกตั้งคำถามเช่นกันในผลงานชิ้นถัดมาของ ปิติวรรธน์ สมไทย์ ‘อะไรทำให้เราเป็นมนุษย์’ เป็นคำถามเชิงปรัชญาที่คำตอบอาจแปรผันไปตามความเชื่อในแต่ละสังคม แต่สำหรับตัวศิลปินเอง เขาได้อ้างแนวคิดของยูวัล โนอาห์ แฮรารี (Yuval Noah Harrari) ที่กล่าวว่าความสามารถในการแต่งเรื่องคือลักษณะเฉพาะตัวที่สุดของมนุษย์ เราสามารถพูดถึงเรื่องที่อยู่เหนือไปจากสิ่งที่เห็นในโลกแห่งความจริงได้มากมาย และพัฒนามันจนกลายเป็นระบบความเชื่อที่แพร่หลายในคนหมู่มาก เป็นรากฐานของวัฒนธรรมทุกอย่างของเรา นั่นจึงทำให้มนุษย์สามารถรวมตัวกันเป็นกลุ่มใหญ่ที่มีประสิทธิภาพได้ แตกต่างจากสัตว์อื่นๆ เพื่อขยายแนวคิดดังกล่าว ศิลปินได้ฉายภาพวิดีโอของทุ่งหญ้าเขียวขจี บนพื้นด้านล่างหน้าจอนั้น มีกองทัพแมลงสาบนับร้อยตัวยั้วเยี้ย ส่วนบนม้านั่งก็มีหนังสือพระไตรปิฎกเล่มหนาวางอยู่

ปิติวรรธน์สมไทย์, อะไรทำให้เราเป็นมนุษย์, 2019

บริบททางประวัติศาสตร์เมื่อไม่นานมานี้ถูกถ่ายทอดออกมาผ่านผลงานที่สร้างขึ้นเมื่อปี2014โดย นิพันธ์ โอฬารนิเวศน์ อย่างที่หลายคนคงจำได้ดีว่ามีอะไรเกิดขึ้นบ้างในช่วงครึ่งแรกของปีนั้น (เพราะผลลัพธ์ของมันยังคงอยู่กับเรามาจนกระทั่งทุกวันนี้) งานวิดีโออาร์ตสองหน้าจอ‘The Space Left No Memory Without Its Creator’ ฉายภาพของแม่บ้านและยามรักษาการณ์ของหอศิลป์กรุงเทพฯ ในฉากห้องนิทรรศการว่างเปล่า มีที่มาจากจากการพูดคุยระหว่างศิลปินกับพนักงานและเจ้าหน้าที่แผนกต่างๆ ในหอศิลป์กรุงเทพฯ ว่าเหตุการณ์การชุมนุมของกลุ่ม กปปส. บริเวณสี่แยกปทุมวัน ส่งผลกระทบต่อชีวิตและความรู้สึกของพวกเขาอย่างไรบ้าง

นิพันธ์โอฬารนิเวศน์, The Space Left No Memory Without Its Creator, 2014
Pal, Color, Sound, 15 min.

ศิลปินมองว่าแม้เหตุการณ์จะจบลงไปเนิ่นนานแล้ว แต่พื้นที่ตรงนี้ยังคงหลงเหลือบริบททางประวัติศาสตร์ที่มองไม่เห็นอยู่ ซึ่งผูกโยงกับสถานะของพื้นที่ที่ถือได้ว่าเป็นจุดยุทธศาสตร์ที่สำคัญมากที่สุดแห่งหนึ่งของกรุงเทพฯ และที่ที่เหมาะจะควานหาเรื่องราวของเหตุการณ์ดังกล่าวได้ดีที่สุด ก็คือความทรงจำของบุคคลที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับพื้นที่นั่นเอง

ภายใต้เนื้อหาที่แตกต่างกันของผลงานวิดีโอทั้งสามชุดข้างต้น มีลักษณะร่วมประการหนึ่งที่ศิลปินทั้งสามนำเสนอเหมือนกัน อย่างน้อยที่สุดก็คือความพยายามในการวิพากษ์บริบททางสังคมและวัฒนธรรมนั่นเอง.

นิทรรศการ Pioneer in VDO Art จัดแสดง ณ ห้องนิทรรศการหลักชั้น 8 หอศิลปกรุงเทพฯ ตั้งแต่วันนี้ถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2562
(ข้อมูลเพิ่มเติม https://www.bacc.or.th)

ขอบคุณภาพประกอบจาก หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร


About the Author

anaras



Back to Top ↑